BIZIGABEAK:

1. Lekuak, gauzak, denbora...
2. Zuhaitzak, landareak...
3. Animalien eta pertsonen atalak
4. Gorputza eta arima

BIZIDUNAK:

1. Animaliak eta pertsonak. "GA" atzizkia erabiliko dugu: Amarengana noa. "Elkar" eta "Bata bestea", beti bizidunak balira deklinatu ditugu. Hala eta guztiz ere badaude salbuespenak :

• Lekutzat hartzen direnean: Medikuarenetik nator
• Denbora adierazten dutenenean: Gaztetatik ezagutzen dugu elkar
• Taldea edo multzoa adierazten dutenean: Irakasleetan onena da.
• Zenbait esamoldetan: Mutiletan ibili, neskatara joan dira....

Mugagabea ondoko kasuetan erabil daiteke:

1. Partitiboa: Ez dut diruRIK
2. Instrumentala eskatzen duten zenbait adierazpide: BuruZ ikasi, oineZ etorri.
3. Izen propioak: BegoK egin du; JonI gertatu zitzaion.
4. Zenbatzaile zehaztuak (bat, bi, hiru...) Hiru lagun_ etorri ziren
5. Zenbatzaile zehaztugabeak( hainbat, asko, gutxi, zenbait, makina bat...) Lagun_ asko ditut.
6. Leku izen ez diren galdegileak: NorI gertatu zaio?, NorK esan du?
7. Zein, Zer, Zenbat galdegileekin doazen izenak: Zer ordu_ da?
8. Izenordain mugagabeak (edonor, ezer, zerbait..) EdonorK daki hori
9. Izenordainak (Ni, Zu, ...) GuREKIN etorriko da?
10. Elkar: ElkarrI idazten diogu
11. Kantitate konparatiboak. Konparatzen den izena beti mugagabean: Nik zuk beste lagun_ ditut.
12. Halako + izena: Halako egunETAN (baina, halako gauzAK)
13. Zenbait izen leku kasutan: elurreTAN ibili, SuTAN jarri, LoTARA joan da
14. Zenbait posposizioekin
15. Predikatua: Morroi_ joan da, Lehendakari_ izendatu...
16. Egin, eragin, eman, hartu aditzekin: min_ hartu, hitz_ egin, amore_ eman.

DEKLINABIDEA

Publish at Scribd or explore others: literatura hizkuntza

DEKLINABIDEA 3

ABSOLUTOA: NOR-ZER

MUGATUA		MUGAGABEA
SINGULARRA	PLURALA
-A	-AK	-Ø
mutilA semeA neskA	mutilAK semeAK neskAK	Mutil Seme Neska Jon Mari
GALDETZAILEAK	ERAKUSLEAK	PERTSONA-IZORD
Nor Nortzuk Zer Zein Zeintzuk Zenbat	Hau Hori Hura Hauek Horiek Haiek	Ni Hi Hura Gu Zu Zuek Haiek

ABSOLUTOA :NOR-ZER

KASU MARKA: -Ø
MUGAGABEA: -Ø
SINGULARRA:-A
PLURALA: -AK

ERABILERA:
1.- Esaldi iragangaitzetako subjektua
NeskA etorri da
2.- Esaldi iragankorretako objektu zuzena
Nik liburuA erosi dut
3.- Esaldi kopulatiboetako predikatua
Nire etxea politA da
4.- Bokatiboa
Ez, mutikoa, horrela ez da
5.- Izenburuak, beti mugatuan
"Arzak" jatetxeA

DEKLINABIDEA

KASUAK	NOR
NOR /ZER (ABSOLUTOA)	BEGOÑA
NORK /ZERK (ERGATIBOA)	BEGOÑA
NORI /ZERI ( DATIBOA)	BEGO
NOREN /ZEREN ( GENITIBOA)	OSCAR
NORENTZAT /ZERENTZAT (DESTINATIBOA)	ENDIKA
NOREKIN / ZEREKIN (SOZIATIBOA)	GAIZKA
NON /NORENGAN /NOIZ /ZERTAN /NOLA (INESIBOA)	MIKEL
NONDIK /NORENGANDIK /NOIZTIK (ABLATIBOA)	UKERDI
NORA /NORENGANA /ZERTARA (ADLATIBOA)	ALVARO
NORANTZ /NORENGANTZ (HURBILTZE-ADLATIBOA)	AITOR
NORAINO /NORENGANAINO (MUGA-ADLATIBOA)	JOANA
ZER (PARTITIBOA)	ADRIAN
ZEREZ /ZERTAZ / NORTAZ /NOLA /NOIZ (INSTRUMENTALA)	ANDER
NONGO /NOIZKO /ZERTAKO (LEKU-GENITIBOA)	JOSU
NORAKO (ADLATIBO DESTINATIBOA)	ARON
ZERTZAT /ZERTAKO (PROLATIBOA)	JONATAN
NORENGATIK / ZER(EN)GATIK (MOTIBATIBOA)	ALBERTO